Joker ★★★★★

Op Letterboxd las ik veel reviews die kritisch zijn over Joker, een drama dat zich afspeelt in een duistere maar realistische fantasiewereld. Met name over de boodschap en of deze film niet aanmoedigt om 'crazy' te doen met onder andere geweld als goed alternatief voor hulp zoeken. Omdat het iets te makkelijk is om te zeggen 'het is maar een film', besloot ik op te letten of dit inderdaad een schadelijke film is.

Hoewel het agressief refereert aan Scorsese-klassiekers zoals Taxi Driver en The King of Comedy (en één scene ook The French Connection), heeft het genoeg eigen smoel en staat het er los van. Hooguit is het zware nostalgie zoals Stranger Things. Nu is het zo dat zulke referentiecinema vooral oude dingen herhaalt waardoor weinig innovatie is. Alleen: dat is ook prima.

Waar Joker níet los van kan staan, is de popcultuur-icoon Batman. Iedereen die hem kent, kent de Joker, bijvoorbeeld in de The Dark Knight-vorm als Heath Ledger. Duidelijk is het dat deze man een badguy is. Daarin is Joker precies het tegenovergestelde van Maleficent. Daar probeerden ze de badgirl echt genuanceerd goed te maken. Hier niet. En dat is essentieel.

Ja, je zit op gevaarlijk gebied als je een badguy protagonist maakt. Kijkers móéten wel gaan empathiseren met hem. Dat betekent dat we de wereld door zijn ogen moeten bekijken, wat spanning oplevert. 'Wat als kijkers ideeën krijgen om zelf óók badguy te worden?' Maar als ik iets heb geleerd van 'gekken' die door Taxi Driver of Fight Club zijn geïnspireerd, dan is dat dat ze voor de handigheid het einde zijn vergeten.

Waarom is Joker niet zo schadelijk als iedereen denkt? Omdat de wereld én de protagonist aan het einde er slechter aan toe zijn dan aan het begin. Voor iedereen die nog helder kan denken is dat een duidelijke boodschap. Deze wereld heeft niet voor niets een Batman nodig!

Nee, deze film is niet subtiel en daar hou ik van. Deze badguy creëert enorm veel empathie om daarna heel ver te gaan! Door de verneukte samenleving wordt hem steeds pijn gedaan, wat erg effectief werkt. De grappige momenten (kinderen in ziekenhuis, bange lilliputter) zijn top. Deze cinematografiestijl vind ik echt héérlijk!